ย้อนเวลาหาความรู้ เปิดตำนานหมออีกาดำ Plague Doctor

สารคดี วันนี้ UFO จะพาเพื่อน ๆ ไปย้อนเวลาหาความรู้เกี่ยวกับหมออีกาดำชุดคลุมหนังหมวกทรงสูงถือไม้เท้าและหน้ากากอีกาสิ่งเหล่านี้คือภาพอันเป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มคนที่รู้จักกันในนาม “หมออีกาดำ” หรือ “หมอกาฬโรค” หมอจำแลงแห่งศตวรรษที่ 17-19 ในช่วงเวลานั้นประชาชนประชากรยุโรปลดลงไปอย่างมากจากโรคร้าย ดังนั้นเมื่อไม่มีทางเลือกเมืองหลาย ๆ แห่ง จึงจำเป็นต้องจ้างหมอสายพันธุ์ใหม่มาเพื่อดูแลเมือง และในช่วงเวลานี้เองที่เรื่องราวของหมออีกาดำโด่งดังขึ้น และสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคกาฬโรคก็คือเชื้อแบคทีเรีย Yersinia pestis ที่มาจากสัตว์ประเภทหนู ที่ขึ้นมากับเรือจากประเทศจีน และเมื่อมายังทวีปยุโรปเชื้อเหล่านี้ก็ยิ่งแพร่พันธุ์ในวงกว้างจนเกิดเป็นโรคระบาด และกาฬโรคโรคที่พบบ่อยที่สุดและแพร่หลายที่สุดในตอนนั้นก็คือ Bubonic plague ที่จะทำให้ต่อมน้ำเหลืองโต บวมและเจ็บปวด ผู้ป่วยจะมีไข้สูง หนาวสั่น ปวดตามร่างกายอย่างหนัก และ 80 เปอร์เซ็นต์ของผู้ป่วยโรคนี้มักจะเสียชีวิต เชื้อโรคนี้จะแพร่ออกไปง่ายมากไม่ว่าจะเป็นการสัมผัส หรือแค่ผู้ป่วยไอ หรือจามก็ติดกันได้แล้ว พอเป็นติดต่อกันเยอะ ๆ ก็เลยทำให้มีคนตายจำนวนมาก

หมออีกาดำ หมอรักษาโรคระบาด

หมออีกาดำคืออะไร ทำไมถึงใส่หน้ากากน่ากลัวแบบนั้น

“หมออีกาดำ” เป็นหมอที่มีหน้าที่รักษาผู้ป่วยกาฬโรคโดยเฉพาะ โดยจะรักษาคนไข้ทุกคนทุกชนชั้นในสังคม ไม่ว่าจะรวยหรือจน ชาวบ้านและผู้คนในชุมชนต่างก็ต้องการตัวหมออีกาดำ เพื่อรักษาคนรักและสมาชิกในครอบครัวที่ป่วยหนักกัน ด้วยสถานการณ์ที่ย่ำแย่และวุ่นวายมาก บางครั้งหมออีกาดำก็มีจำนวนไม่เพียงพอที่จะรักษาประชาชนที่ป่วยได้หมด เลยต้องจ้างคนที่ทำอาชีพอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องมาเป็นหมออีกาดำแทนด้วย อีกาดำจึงมักไม่ใช่หมอที่มีความรู้ที่ลึกและเชี่ยวชาญเฉพาะโรคจริง ๆ ซึ่งก็มีความเสี่ยงว่าจะรักษาคนไข้ได้ไม่หาย แถมบ่อยครั้งหมออีกาดำก็เสียชีวิตเพราะติดโรคระบาดกันทั้งนั้น

หมออีกาดำ กาฬโรค

แน่นอนว่าการที่สมาชิกเป็นแบบนี้ย่อมไม่ใช่เรื่องแปลกเลย ที่การรักษาของหมออีกาดำส่วนใหญ่แล้วจะไม่ได้ผลจริง ๆ พวกเขามักรักษาคนไข้ด้วยการรีดเลือด ใช้สารปรอท และความเชื่อผิด ๆ อื่น ๆ ในสมัยนั้น จนทำให้บ่อยครั้งคนไข้ยิ่งตายเร็วขึ้นกว่าที่ควรจะเป็นอีก

เท่านั้นยังไม่พอเพราะด้วยความที่มาจากกลุ่มคนที่มีฐานะหลากหลาย บ่อยครั้งหมออีกาดำยังมักขโมยของจากศพที่ตายในระหว่างการรักษา และแอบขายยาในราคาเกินจริงให้กับคนมีฐานะ ชื่อเสียงเหล่านี้ทำให้ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจเลย ที่หมออีกาดำจะถูกจดจำในรูปแบบที่ไม่ดีเท่าไหร่ อีกทั้งยังมีภาพลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับโรคร้ายและความตายจนกลายเป็นที่หวาดกลัวในภายหลัง

หมออีกาดำ การรักษากาฬโรค

เดิมทีแล้ว หมออีกาดำเป็นงานที่ถูกออกแบบมาให้ทำในพื้นที่ที่มีตัวเลขของผู้ติดเชื้อสูง และมีงานหลักในการดูแลผู้ป่วยเป็นโรคติดต่อ ดังนั้นหมออีกาดำจึงมักจะทำงานใน “เครื่องแบบ” อยู่เสมอ ๆ โดยเจ้าของเครื่องแบบที่เป็นที่รู้จักของหมออีกาดำถูกคิดค้นขึ้นมาในปีแรกในปี 1619 โดย Charles de l’ Orme หัวหน้าหน่วยแพทย์ของกษัตริย์ฝรั่งเศสอย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับการรักษาที่ไม่ได้ผลจริง ๆ ชุดกันเชื้อโรคที่หมออีกาดำใส่ก็ใช่ว่าจะป้องกันโรคได้จริง ๆ เช่นกัน

นั่นเพราะคนสมัยก่อนเชื่อกันว่าโรคภัยไข้เจ็บเดินทางผ่านกลิ่นเหม็น ดังนั้นภายในจะงอยยาวของหน้ากากหมออีกาดำจึงไม่ใช่อุปกรณ์กรองอากาศ แต่เป็นยาหอมที่ถูกใส่ไว้เพื่อดับกลิ่นเหม็นเท่านั้น ไม่ได้มีไว้ป้องกันเชื้อโรคแต่อย่างใด (ต่อให้กันได้บ้างก็ไม่ได้ประสิทธิภาพจริง ๆ) และแม้ว่าหมออีกาดำจะมีการใช้ไม้เท้าเป็นสื่อกลางในการรักษาคนไข้ ทำให้มักจะไม่ต้องสัมผัสคนไข้โดยตรง แต่การที่ชุดของหมออีกาดำไม่ได้มิดชิดจริง ๆ (เพราะยังไงก็ถูกเจาะรูหายใจ) ก็มากพอแล้วที่ จะทำให้หมออีกาดำหลาย ๆ คนติดเชื้อที่ตัวเองต้องรักษาเสียเอง

หมออีกาดำ ตำนานหมอกาดำ

และหากมองจากการรักษาของพวกเขาแล้ว คงต้องบอกว่าโชคดีมากที่ในปัจจุบันหมออีกาดำ ไม่ได้เหลือบทบาทในทางการแพทย์อีกต่อไปแล้ว ไม่อย่างนั้นเชื่อว่าคงมีคนไข้ไม่น้อยเลยที่หัวใจวายตาย เพียงแค่เห็นหน้ากากที่น่ากลัวของหมออีกาดำแห่งความตายเหล่านี้

,

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *